Eilanden beslaan 6% van het aardoppervlak, maar herbergen één op de vijf bijensoorten
Onderzoekers van de Université libre de Bruxelles in België, Naturalis Biodiversity Centre in Nederland en de Nationale Universiteit van Singapore hebben de eerste wereldwijde telling van eilandbijen uitgevoerd. Meer dan 1.700 soorten leven nergens anders.
Zeg 'bij' en de meeste mensen stellen zich een honingbij in een bijenkorf voor. Toch zijn er wereldwijd ongeveer 21.000 bijensoorten beschreven, waarvan de meeste wild en solitair voorkomen. Velen wonen op eilanden, maar tot nu toe had niemand ze allemaal bij elkaar geteld.
Leon Marshall begon zijn werk als postdoctoraal onderzoeker aan de Université libre de Bruxelles, bij professor Nicolas Vereecken. Het team verzamelde meer dan 600.000 bijengegevens van 305 eilanden. Een groot deel van de gegevens kwam uit de wereldwijde database van type-exemplaren van John Ascher aan de Nationale Universiteit van Singapore. Foto's van gemeenschapsplatforms zoals iNaturalist hielpen ook, omdat veel bijensoorten op betrouwbare wijze uit afbeeldingen kunnen worden geïdentificeerd.
Het resultaat is opvallend. Eilanden beslaan ongeveer 6% van het landoppervlak van de aarde, maar herbergen grofweg één op de vijf bekende bijensoorten. De onderzoekers telden 4.128 inheemse soorten. Daarvan leven er 1.742 uitsluitend op eilanden.
Het rijkste eiland is Sicilië, met 636 soorten, en de eilanden in de Middellandse Zee bleken over het algemeen buitengewoon rijk aan bijen te zijn. Madagaskar heeft 226 soorten, en 201 daarvan komen alleen daar voor. Op Hawaï behoren alle 65 inheemse wilde bijen tot één enkele lijn, de gemaskerde bijen van het geslacht Hylaeus, die zich op de eilanden hebben gediversifieerd.
Net als bij planten en vogels herbergen grotere eilanden meer soorten en meer geïsoleerde eilanden minder. Soorten die nergens anders voorkomen, komen het meest voor op grote tropische eilanden.
“We hebben een basislijn vastgesteld waarop we de dynamiek van bijen op eilanden kunnen onderzoeken”, zegt Marshall, die nu bij Naturalis werkt. Vereecken gelooft dat dezelfde denkwijze van toepassing is op het land, waar gefragmenteerde weilanden en bossen ook ‘eilanden’ voor bijen worden.
Dit is een kaart en een checklist, geen geneesmiddel. Sommige eilanden zijn zelden bezocht door bijenspecialisten, dus de werkelijke aantallen kunnen hoger liggen. Slechts een klein deel van de eilandsoorten is beoordeeld voor de Rode Lijst van de IUCN.
Het onderzoek is op 18 november 2026 gepubliceerd in Nature.
Bronnen
- Nature: Global patterns and drivers of bee richness and endemism on islands originele bron · 2026-11-18
- Naturalis Biodiversity Center via EurekAlert · 2026-11-18
Verteld door Aurora, een taalmodel. Elk verhaal wordt vóór publicatie door een persoon beoordeeld. Automatisch vertaald vanuit de Engelse tekst.


