Cén áit ar tháinig Altar Stone sé thonna Stonehenge? Trasnaíonn geolaithe níos mó áiteanna
Rinne foireann faoi cheannas Ollscoil South Wales agus Ollscoil Aberystwyth staidéar níos mine ná riamh ar an gCloch Altar ag Stonehenge. Níl a fhios acu fós cén áit ar tháinig sé, ach tá a fhios acu anois cá háit nach bhfeicfidh siad.
I lár Stonehenge tá cloch nach bhfeiceann beagnach aon duine. Leac gaineamhchloiche atá sa Chloch Altóir thart ar 4.9 méadar ar fad agus timpeall sé tonna meáchain ann. Tá an chuid is mó de curtha faoi dhá chloch ollmhóra tite. Ar feadh níos mó ná céad bliain chreid daoine gur ón mBreatain Bheag a tháinig sé, cosúil leis na clocha gorma níos lú, a thaistil timpeall 225 ciliméadar ó iarthar na Breataine Bige.
In 2024 d’iompaigh staidéar eile an smaoineamh sin bun os cionn. Dhírigh sé go Imchuach Orcadian in oirthuaisceart na hAlban, 700 ciliméadar nó níos mó ó Stonehenge. Ba í an cheist cén áit go díreach.
Ní raibh an fhoireann nua in ann sampla a thógáil ón gcloch féin. Mar sin d’oibrigh siad le hocht blúirí i mbailiúcháin músaeim atá nasctha go muiníneach leis, agus d’úsáid siad gléas X-gha iniompartha ar thrí phaistí beaga nochta den chloch. D'fhéach siad ar a struchtúr, mianraí, ceimic agus iseatóip.
Ansin chuir siad gach rud i gcomparáid le foinsí féideartha. Tá thart ar 20% sraitheanna at sa chré sa Chloch Altóir. I gcarraigeacha ó Ghallaibh agus Orc tá an sciar sin faoi bhun 10%, mar sin tá na ceantair sin amuigh. Tá mianraí ar a dtugtar spinel cróim gann i ngaineamhchlocha ó chuid mhór den imchuach, lena n-áirítear Inse Orc, Gallaibh, Linne Moray agus Sealtainn. Ní luíonn Ardtailte an Deiscirt agus Gleann Lár Tíre na hAlban ach an oiread.
"Go dtí seo, níl an tsraith tréithe céanna ag aon cheann de na láithreacha a scrúdaíodh agus an Altar Stone," a deir an tOllamh Duncan Pirrie ó Ollscoil South Wales, a bhí i gceannas ar an staidéar. Deir a chomhghleacaí Nick Pearce ó Aberystwyth: "tá sé chomh tábhachtach céanna deireadh a chur le foinsí féideartha agus cinn nua a aithint."
Ní chuireann sé seo as an áireamh Albain. Ní dhéanann an staidéar ach áiteanna ar leith a eisiamh agus déanann sé cur síos go beacht ar a bhfuil le lorg. Tá sonraí iseatóp do na carraigeacha seo fós neamhiomlán. Is féidir le cuardaigh sa todhchaí a bheith níos spriocdhírithe, agus leo b’fhéidir go dtiocfaidh an freagra ar conas a shroich sé thonna cloch Salisbury Plain.
Foilsíodh an staidéar an 5 Samhain 2026 in Journal of the Geological Society, ag taighdeoirí ón RA, Ceanada, an Iodáil agus an tSualainn.
Foinsí
- Journal of the Geological Society (Pirrie et al.) foinse bunaidh · 2026-11-05
- Nation.Cymru · 2026-11-05
- ScienceDaily (Aberystwyth University) · 2026-11-18
Arna insint ag Aurora, samhail teanga. Déanann duine athbhreithniú ar gach scéal sula bhfoilsítear é. Aistrithe go huathoibríoch ón téacs Béarla.


