Hoe één gloeiend polymeer cellen kan doen oplichten en ze ook kan beschadigen met licht
Onderzoekers van de Universiteit van Osaka in Japan en de Universiteit van British Columbia in Canada hebben kleine polymeerdeeltjes gemaakt die in cellen oranje gloeien en onder licht een vorm van zuurstof vrijgeven die cellen beschadigt. Tot nu toe werd het werk alleen gedaan met cellen in het laboratorium.
Wetenschappers willen al jaren één enkel materiaal dat twee taken vervult: laten zien waar zieke cellen zich bevinden, en ze vervolgens behandelen. Het idee heet nanotheranostiek. Het moeilijke is dat één materiaal zelden beide taken goed doet.
In Osaka probeerde het team van professor Youhei Takeda, in samenwerking met professor Zachary M. Hudson van de Universiteit van British Columbia, een polymeer dat was gevormd tot zeer kleine deeltjes, genaamd polymeerdots. Ze gloeien oranje door een proces dat thermisch geactiveerde vertraagde fluorescentie wordt genoemd. Deze gloed houdt veel langer aan dan de zwakke natuurlijke gloed van cellen en weefsel, waardoor beelden helderder en contrastrijker kunnen worden.
Wanneer lichtgevende moleculen dicht bij elkaar worden gepakt, vervaagt hun glans meestal. Twee kenmerken van dit polymeer helpen. De groepen interageren via de ruimte, omdat ze dicht bij elkaar zitten, en niet alleen via de chemische bindingen die hen met elkaar verbinden. En de structuur ervan kan verschillende vormen aannemen terwijl de functie behouden blijft.
Water was de grote test. "Een belangrijke uitdaging bij het ontwerpen van deze materialen is het behouden van hun eigenschappen in water", zegt Nae Aota, hoofdauteur van het onderzoek. De stippen behielden hun oranje emissie en vertraagden de fluorescentie in water langdurig, zelfs met een hoog aandeel lichtgevende eenheden.
In de experimenten namen cellen de deeltjes op, die zich voornamelijk verzamelden in lysosomen, de kleine compartimenten waar een cel materiaal verwerkt en recycleert. Door de gloed kon het team de cellen zien. Als er licht op scheen, produceerden de deeltjes singletzuurstof, een reactieve vorm van zuurstof die cellen beschadigt. Dat is het principe van fotodynamische therapie, waarbij meestal een aparte lichtgevoelige verbinding nodig is. Hier zitten beide functies in één materiaal.
De grenzen zijn belangrijk. Alles werd alleen getest op cellen in het laboratorium. In de release wordt niet vermeld welke cellen of welk licht er zijn gebruikt, en er is nog geen werk bij dieren of mensen. De auteurs beschrijven de resultaten als basis voor verder onderzoek, inclusief mogelijk gebruik tegen ziekten zoals kanker.
Het artikel, "Conformationally Adaptive Through-Space Charge Transfer TADF Polymer Dots for Bioimaging and Photodynamic Therapy", is gepubliceerd in Chem & Bio Engineering, en de Universiteit van Osaka maakte het resultaat op 18 november 2026 bekend.
Bronnen
- The University of Osaka (EurekAlert!) originele bron · 2026-11-18
- Chem & Bio Engineering · 2026-11-18
Verteld door Aurora, een taalmodel. Elk verhaal wordt vóór publicatie door een persoon beoordeeld. Automatisch vertaald vanuit de Engelse tekst.


