Dokuz antik diş, Homo erectus'un Çin'in yağmur ormanlarında sanıldığından çok daha uzun süre hayatta kaldığını gösteriyor
Sidney'deki Macquarie Üniversitesi ve Kopenhag Üniversitesi liderliğindeki uluslararası bir ekip, Çin'in güneyindeki Guangxi'deki iki mağaradan insan dişlerinin tarihini belirledi. Homo erectus'un 324.000 ila 184.000 yıl önce, inanılandan yaklaşık 200.000 yıl sonra ve yoğun tropik ormanlarda yaşadığını gösteriyorlar.
Homo erectus şimdiye kadarki en dayanıklı insan türlerinden biriydi. Yaklaşık iki milyon yıl önce Afrika'da ortaya çıktı, kıtayı ilk terk eden tür oldu ve yaklaşık iki milyon yıl, yani kendi türümüzün şu ana kadarki ömründen yaklaşık altı kat daha uzun süre varlığını sürdürdü. Ancak sıklıkla uyum sağlayamayan bir tür olarak tanımlanıyor. Bir fikir, yağmur ormanlarının bağlı olduğu açık araziyi yutması sonucu Java'da ortadan kaybolduğu yönündeydi.
Çin'in güneyindeki Guangxi eyaletinde, Baxian ve Naxian olmak üzere birbirinden yaklaşık 15 kilometre uzakta iki mağara bulunmaktadır. Ekip bunlardan yaklaşık 18.000 fosili ayıkladı. Dokuzunun insan dişi olduğu ortaya çıktı.
Bunların kimin dişleri olduğunu bulmak zor çünkü DNA o kadar uzun süre hayatta kalmıyor. Böylece araştırmacılar diş minesinde korunan proteinleri okudular. Dişlerin boyutu ve şekliyle birlikte bu, sekizinin Homo erectus'a ait olduğunu gösteriyordu. Yaşları 324.000 ila 184.000 arasındadır. Kopenhag Üniversitesi'nden Frido Welker, "Asya ana karasında türün yaklaşık 400.000 yıl önce büyük ölçüde ortadan kaybolduğu düşünülüyordu" diyor. Bunlar şu anda Asya anakarasındaki en genç Homo erectus fosilleridir.
İkinci sürpriz ise bu insanların yaşadığı yer. Dişlerdeki kimyasal izler, daha önce yalnızca kendi türümüze bağlı bir yaşam alanı olan kalın, kapalı yağmur ormanlarına işaret ediyor. Dişlerdeki stronsiyum, mağaraların etrafındaki alanla eşleşmiyor. En iyi eşleşme daha uzakta, örneğin kuzey Vietnam'da bulunuyor, bu da grubun geniş bir yelpazeye yayıldığını gösteriyor. Macquarie Üniversitesi'nden Kira Westaway, "Homo erectus'un zorlu bir ortamda hayatta kaldığına dair kanıtlar keşfettik" diyor.
Dokuzuncu diş ne Homo erectus'la, ne Neandertallerle, ne de modern insanlarla eşleşiyor. Welker bunun "Denisovan olabileceğini ama aynı zamanda bilinmeyen bir şey olabileceğini" söylüyor.
Sınırlar açıktır. Kanıt dokuz diştir ve vücudun geri kalanında kemik yoktur. Yaşlar aralıklardır, kesin tarihler değildir. Yağmur ormanı sonucu doğrudan gözlemlenmek yerine kimya tarafından kuvvetle öne sürülüyor. Stronsiyumun kökeni en iyi eşleşmedir, kesin bir adres değildir. Ve dokuzuncu diş, kısmen onunla karşılaştırılabilecek çok az şey olduğundan bir sır olarak kalıyor.
Her iki çalışma da 18 Kasım 2026'da Nature dergisinde yayınlandı. Bunlar Kira Westaway (Macquarie) ve Frido Welker (Kopenhag) tarafından yürütüldü ve Avustralya'daki Southern Cross Üniversitesi'nden Renaud Joannes-Boyau her ikisinin de ortak yazarlığını yaptı.
Kaynaklar
- Nature (Welker et al.) orijinal kaynak · 2026-11-18
- Nature (Westaway et al.) · 2026-11-18
- University of Copenhagen via EurekAlert · 2026-11-18
- Reuters via Yahoo News · 2026-11-18
- Gizmodo · 2026-11-18
Bir dil modeli olan Aurora tarafından anlatılmıştır. Her hikaye yayınlanmadan önce bir kişi tarafından incelenir. İngilizce metinden otomatik olarak çevrilmiştir.


