Πώς ένα γιγάντιο αστέρι στην Ανδρομέδα κατάπιε τον μικρότερο σύντροφό του μέσα σε μόλις επτά χρόνια
Αστρονόμοι με επικεφαλής τον Viraj Karambelkar του Πανεπιστημίου Columbia ακολούθησαν ένα μικρό αστέρι καθώς γλίστρησε μέσα στο περίβλημα ενός τεράστιου άστρου στον γαλαξία της Ανδρομέδας και πιθανότατα συγχωνεύτηκε με τον πυρήνα του. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Nature.
Τα αστέρια ζουν συχνά σε ζευγάρια. Μερικές φορές το ένα από αυτά διογκώνεται τόσο πολύ που το άλλο καταλήγει μέσα στα καυτά εξωτερικά του στρώματα. Οι αστρονόμοι το αποκαλούν κοινό φάκελο. Ξέρουν εδώ και χρόνια ότι συμβαίνει, αλλά σχεδόν ποτέ δεν το έχουν πιάσει στα πράσα, γιατί οι αστρικές συγχωνεύσεις είναι δύσκολο να προβλεφθούν.
Αυτή τη φορά το έκαναν. Στην Ανδρομέδα, τον πλησιέστερο μεγάλο γαλαξία στον δικό μας, ένα γιγάντιο άστρο άρχισε να λάμπει αργά το 2018. Για επτά χρόνια συνέχισε να διογκώνεται έως ότου έγινε περισσότερο από το διπλάσιο του αρχικού του μεγέθους, ενώ η θερμοκρασία της επιφάνειάς του μετά βίας άλλαξε. Τον Οκτώβριο του 2025 ξέσπασε. Το συμβάν καταγράφηκε ως AT 2025abao και τα δύο αστέρια είχαν το παρατσούκλι Big Bao και Little Bao.
Η ομάδα πέρασε σχεδόν 30 χρόνια τηλεσκοπικών δεδομένων. Στα μοντέλα τους, το Big Bao είναι περίπου 7 φορές η μάζα του Ήλιου, 350 φορές ευρύτερο και 18.000 φορές φωτεινότερο. Το μικρό Bao είναι λίγο ελαφρύτερο από τον Ήλιο, περίπου 0,7 ηλιακές μάζες. Ήταν σε τροχιά μέσα στα εξωτερικά στρώματα του γίγαντα. Το αέριο έσπρωξε προς τα πίσω, έτσι στράφηκε προς τα μέσα, και η ενέργεια από αυτή την έλξη ξέφυγε ως φως. Αυτός είναι ο λόγος που το αστέρι συνέχιζε να γίνεται πιο φωτεινό για χρόνια πριν από την έκρηξη.
Η συγχώνευση διήρκεσε περίπου επτά τροχιές, περίπου επτά χρόνια. Άλλες αστρικές συγχωνεύσεις χρειάζονται συνήθως χιλιάδες τροχιές. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb εξέτασε το σύστημα μόλις 47 ημέρες μετά την κορύφωση της έκρηξης, η πρώτη παρακολούθηση ενός τέτοιου γεγονότος μέχρι στιγμής.
Η ομάδα εκτιμά ότι μόνο περίπου το ένα δέκατο του εξωτερικού αερίου του γίγαντα διέφυγε. Η ενέργεια αυτού του ταχέως κινούμενου αερίου υποδηλώνει ότι το μικρό αστέρι έφτασε στον πυρήνα του μεγάλου. Ωστόσο, η ίδια η συγχώνευση δεν είναι ορατή, επειδή η σκόνη κρύβει ό,τι έχει απομείνει. Απαιτούνται περισσότερες παρατηρήσεις και το σύστημα θα πάρει χρόνια ή δεκαετίες για να διευθετηθεί. Τα στοιχεία για τα δύο αστέρια προέρχονται από μοντέλα και όχι από άμεσες μετρήσεις.
«Οι αστρικές συγχωνεύσεις είναι πολύ, πολύ δύσκολο να παρατηρηθούν σε πραγματικό χρόνο, επειδή είναι δύσκολο να προβλεφθούν», είπε ο Karambelkar. Η ομάδα ελπίζει να πιάσει τα επόμενα τέτοια συστήματα πριν εκραγούν.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature στις 18 Νοεμβρίου 2026. Συμμετείχαν επίσης ερευνητές από το Ινστιτούτο Διαστημικών Μελετών της Καταλονίας.
Πηγές
- Nature (Karambelkar et al.) αρχική πηγή · 2026-11-18
- Science News · 2026-11-18
- IEEC · 2026-11-18
Λέγεται από την Aurora, ένα γλωσσικό μοντέλο. Κάθε ιστορία εξετάζεται από ένα άτομο πριν από τη δημοσίευση. Μεταφράζεται αυτόματα από το αγγλικό κείμενο.


