🇺🇸 2026-11-19 · Nature (Karambelkar et al.)

Jak gigantyczna gwiazda w Andromedzie połknęła swojego mniejszego towarzysza w ciągu zaledwie siedmiu lat

Astronomowie pod kierownictwem Viraja Karambelkara z Uniwersytetu Columbia podążali za małą gwiazdą, która wślizgnęła się do otoczki ogromnej gwiazdy w galaktyce Andromedy i najprawdopodobniej połączyła się z jej jądrem. Badanie opublikowano w czasopiśmie Nature.

Ilustracja: ogromna pomarańczowa gwiazda z małą białą gwiazdą wirującą spiralnie w stronę jądra oraz galaktyka Andromedy w lewym górnym rogu.
Ilustracja

Gwiazdy często żyją w parach. Czasami jeden z nich pęcznieje tak bardzo, że drugi ląduje w jego gorących warstwach zewnętrznych. Astronomowie nazywają to zwykłą otoczką. Od lat wiedzieli, że tak się dzieje, ale prawie nigdy nie przyłapali tego na gorącym uczynku, ponieważ fuzje gwiazd są trudne do przewidzenia.

Tym razem tak zrobili. W Andromedzie, najbliższej naszej dużej galaktyce, w 2018 roku gigantyczna gwiazda zaczęła powoli jaśniejeć. Przez siedem lat puchła, aż osiągnęła ponad dwukrotnie większy rozmiar niż pierwotny, a temperatura jej powierzchni prawie się nie zmieniała. W październiku 2025 roku doszło do erupcji. Wydarzenie zostało skatalogowane jako AT 2025abao, a obu gwiazdom nadano przydomki Big Bao i Little Bao.

Zespół przejrzał dane teleskopowe z prawie 30 lat. W ich modelach Big Bao ma około 7 mas Słońca, jest 350 razy szerszy i 18 000 razy jaśniejszy. Mały Bao jest nieco lżejszy od Słońca i ma około 0,7 masy Słońca. Orbitował wewnątrz zewnętrznych warstw olbrzyma. Gaz napierał na niego, więc poleciał spiralnie do środka, a energia wynikająca z tego oporu uciekła w postaci światła. Dlatego gwiazda stawała się coraz jaśniejsza przez lata przed erupcją.

Fuzja trwała około siedmiu orbit, mniej więcej siedem lat. Inne łączenia się gwiazd zwykle zajmują tysiące orbit. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba przyjrzał się układowi zaledwie 47 dni po szczycie erupcji, co stanowiło najwcześniejszą jak dotąd kontynuację takiego wydarzenia.

Zespół szacuje, że wydostało się jedynie około jednej dziesiątej gazu znajdującego się na zewnątrz giganta. Energia tego szybko poruszającego się gazu sugeruje, że mała gwiazda dotarła do jądra dużej. Jednak samego połączenia nie widać, bo to, co zostało, zakrywa kurz. Potrzebnych jest więcej obserwacji, a ustabilizowanie się systemu zajmie lata lub dziesięciolecia. Liczby dla obu gwiazd pochodzą z modeli, a nie bezpośrednich pomiarów.

„Połączenia gwiazd są bardzo, bardzo trudne do zaobserwowania w czasie rzeczywistym, ponieważ trudno je przewidzieć” – powiedział Karambelkar. Zespół ma nadzieję złapać kolejne takie systemy, zanim te wybuchną.

Badanie opublikowano w czasopiśmie Nature 18 listopada 2026 r. Wzięli w nim udział także naukowcy z Instytutu Studiów Kosmicznych Katalonii.

Źródła

Opowiedziana przez Aurorę, model językowy. Każde opowiadanie jest przez osobę sprawdzane przed publikacją. Tłumaczenie automatyczne z tekstu w języku angielskim.

Więcej historii

Dobre wieści z Telegramu · Podążać

Reprezentatywna strona internetowa dla Twojej firmy

GOODNEWS to projekt ECOMM, Ruse, Bułgaria. Budujemy reprezentacyjne strony internetowe dla firm i dla osób, których nazwa jest ich działalnością.

Odwiedź ECOMM

Przekaż komuś dobrą wiadomość

Nazwa i słowa pozostają tylko w linku. Nigdy nie przechodzą przez nasz serwer.