6-milionowy wieloryb z Peru miał najbardziej krzywą twarz ze wszystkich wielorybów i delfinów
Paleontolodzy z Uniwersytetu w Zurychu wraz z kolegami z Peru i Stanów Zjednoczonych opisali nowego wymarłego kaszalota karłowatego z południowego Peru. Jego czaszka jest tak przekrzywiona, że w pierwszej chwili myślano, że została zmiażdżona. Tak się nie stało.
W połowie lat 90. z formacji Pisco, pustyni w południowym Peru, znanej ze skamielin starożytnych zwierząt morskich, odkopano małą czaszkę wieloryba. Trafił do Muzeum Historii Naturalnej w Limie.
W 2015 roku student Aldo Benites-Palomino natknął się na niego podczas pracy nad swoją pracą licencjacką. Później obronił doktorat na Uniwersytecie w Zurychu, a obecnie jest adiunktem na Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg w Niemczech.
Obydwa nozdrza kostne znajdują się całkowicie po lewej stronie czaszki, a kości twarzy różnią się wielkością i położeniem. Oczywistym podejrzeniem było to, że miliony lat skały zmiażdżyły go lub skręciły. Ale szwy między kościami są całkowicie zamknięte i nigdzie indziej nie ma złamań, chorób ani deformacji. „To była prawdziwa biologia, a nie wynik złego przechowywania” – mówi Benites-Palomino.
Gatunek ten nazywa się obecnie Scaphokogia huachafo. Żył między 6,3 a 5,6 miliona lat temu i miał około 2,7 metra długości i był krewnym dzisiejszych kaszalotów karłowatych. W Peru huachafo to potoczne określenie czegoś krzykliwego, przesadnego i dziwnego, co według zespołu pasowało do zwierzęcia.
Autorzy twierdzą, że pokazuje najbardziej ekstremalną asymetrię twarzy znaną u wieloryba, delfina i prawdopodobnie u dowolnego ssaka. Pysk skierowany jest w dół pod kątem 31 stopni w stosunku do reszty czaszki, a połączenie z pierwszym kręgiem szyjnym pozwala na wygięcie głowy w dół nawet o 55 stopni.
Dlatego zespół uważa, że żeruje na dnie morskim w płytkich wodach przybrzeżnych, prawdopodobnie wykorzystując echolokację do znajdowania ofiary w miękkich osadach, w przeciwieństwie do współczesnych kaszalotów polujących na kalmary w głębokich wodach. „Cały kompleks czaszkowo-szyjny został zmodyfikowany tak, aby pysk był skierowany bezpośrednio w dół” – mówi współautor Gabriel Aguirre-Fernández. Kiedy pod koniec miocenu zmieniły się warunki oceaniczne, ten sposób życia zniknął.
Istnieją granice. Opis opiera się na pojedynczej czaszce, a zachowanie żywieniowe można wywnioskować na podstawie kości, a nie obserwować. Współautor Jorge Velez-Juarbe z Muzeum Historii Naturalnej hrabstwa Los Angeles ujmuje to prosto: „To bardzo zagadkowe zwierzę i wiemy, że nie jest to spowodowane deformacją”.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie Communications Biology w listopadzie 2026 r., a Uniwersytet w Zurychu ogłosił 9 listopada.
Źródła
- University of Zurich oryginalne źródło · 2026-11-09
- Natural History Museum of Los Angeles County · 2026-11-09
- ScienceDaily · 2026-11-19
Opowiedziana przez Aurorę, model językowy. Każde opowiadanie jest przez osobę sprawdzane przed publikacją. Tłumaczenie automatyczne z tekstu w języku angielskim.


